Turk News Gazetesi
İş İnsanı Yönetici Siyasetçi Dr. İbrahim İpek, Şanlıurfa’nın Eğitim Sorunları ve Çözüm Yolları Hakkında Yazısı.
Siyasetçi Dr. İbrahim İpek, yazısında şu ifadelere yer verdi;
Şanlıurfa, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan, zengin tarihi ve kültürel mirasıyla öne çıkan ancak aynı zamanda önemli sosyoekonomik zorluklarla mücadele eden bir ildir. Bu zorluklar arasında eğitim sistemi, ilin kalkınmasının önündeki en büyük engellerden biri olarak dikkat çekmektedir. Nüfus artışı, göç, sosyoekonomik düzey ve kültürel yapı gibi faktörlerin etkisiyle Şanlıurfa eğitiminde nitelik ve nicelik açısından giderilmesi gereken ciddi sorunlar mevcuttur. Bu makale, Şanlıurfa’daki başlıca eğitim sorunlarını derinlemesine incelemeyi ve bu sorunlara yönelik uygulanabilir çözüm yolları önermeyi amaçlamaktadır.
Şanlıurfa eğitim sisteminin en temel sorunlarından biri, fiziksel altyapı eksiklikleri ve okul kapasitesidir. Özellikle kırsal bölgelerdeki okulların fiziki koşulları yetersizdir. Derslik başına düşen öğrenci sayısı, Türkiye ortalamasının üzerinde seyretmekte, bu durum da eğitim kalitesini doğrudan düşürmektedir. Kalabalık sınıflar, öğretmenlerin bireysel ilgi göstermesini zorlaştırmakta ve öğrencilerin öğrenme motivasyonunu azaltmaktadır. Ayrıca, özellikle taşımalı eğitim kapsamındaki öğrenciler için ulaşım sorunları ve okul binalarının ısıtma, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki aksaklıklar, öğrenme ortamının standardizasyonunu engellemektedir.
İkinci önemli sorun alanı öğretmen niteliği ve dağılımıdır. Şanlıurfa, öğretmen atamalarında genellikle dezavantajlı bir bölge olarak görülmekte, deneyimli ve branşında uzman öğretmenlerin buraya atanma konusundaki isteksizlikleri gözlemlenmektedir. Mevcut öğretmen kadrosunun büyük bir kısmı, bölgenin sosyo-kültürel dinamiklerine adaptasyonda zorluk çekebilmekte, bu da pedagojik iletişimi olumsuz etkilemektedir. Ayrıca, öğretmenlerin mesleki gelişim eğitimlerine erişimi ve bu eğitimlerin yerel ihtiyaçlara uygunluğu da önemli bir sorundur. Özellikle Suriyeli göçmen öğrencilerle artan öğrenci sayısı, öğretmenlerin çok dilli ve çok kültürlü ortamlarda eğitim verebilme yetkinliğini gerektirmekte, bu alandaki hazırlıklar yetersiz kalmaktadır.
Eğitimde başarı oranları, yani lise mezuniyet ve yükseköğretime geçiş sınavlarındaki (YKS) performans, Şanlıurfa için bir başka kritik göstergedir. İlin YKS başarı sıralamaları genellikle alt sıralarda yer almaktadır. Bu durumun temelinde, eğitim materyallerine erişimdeki eşitsizlikler, ev ortamının öğrenmeye uygun olmaması ve kültürel sermayenin düşük olması yatmaktadır. Ailelerin eğitim düzeyi genellikle düşüktür ve bu durum, öğrencilerin akademik gelişimine sağlayabilecekleri destek sınırlıdır. Okul sonrası etüt ve destek programlarının yaygın olmaması da bu açığı derinleştirmektedir.
Bu sorunların çözümü için bütüncül ve çok boyutlu bir strateji gereklidir. Fiziksel altyapı sorunlarının çözümü noktasında, öncelikle mevcut dersliklerin modernizasyonu ve okul sayısının artırılması elzemdir. Yatırım planlamalarında Şanlıurfa’nın yüksek genç nüfusu dikkate alınmalı, okul yapım hızının nüfus artış hızının üzerine çıkması hedeflenmelidir. Özellikle dezavantajlı kırsal mahallelerdeki okul binalarının standartların üstünde bir kalitede donatılması, bölgeye verilen önemin bir göstergesi olacaktır.
Öğretmen kadrosunun güçlendirilmesi, uzun vadeli en etkili çözüm yoludur. Şanlıurfa’da görev yapacak öğretmenlere yönelik cazip teşvik paketleri oluşturulmalıdır. Bu teşvikler sadece mali değil, aynı zamanda kariyer gelişim fırsatları, barınma ve sosyal imkanları da içermelidir. Deneyimli öğretmenlerin belirli bir süre bu bölgede görev yapmaları karşılığında ek puan veya erken terfi gibi avantajlar sunulabilir. Ayrıca, yerel üniversitelerle işbirliği yaparak öğretmen adaylarının mezun olmadan önce bölgenin kültürel ve pedagojik yapısına uygun eğitimler alması sağlanmalıdır. Göçmen öğrencilere yönelik dil ve adaptasyon konusunda öğretmenlere sürekli ve uygulamalı eğitimler verilmelidir.
Akademik başarıyı artırmak amacıyla, okul dışı öğrenme fırsatlarının çeşitlendirilmesi gerekmektedir. Devlet destekli, ücretsiz ve kaliteli takviye kursları ile sınav hazırlık merkezleri kurulmalıdır. Bu merkezler sadece akademik derslere değil, aynı zamanda öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişimlerine de odaklanmalıdır. Ailelerin eğitime katılımını artırmak için, halk eğitim merkezleri aracılığıyla velilere yönelik kısa süreli eğitim programları düzenlenmelidir. Bu programlar, ebeveynlere çocuklarına evde nasıl destek olacakları, teknoloji kullanımı ve okuryazarlık konularında pratik bilgiler sunmalıdır.
Teknoloji entegrasyonu, bölgesel eşitsizlikleri azaltmada önemli bir role sahiptir. Şanlıurfa’daki okulların internet altyapısının güçlendirilmesi ve öğrencilere tablet gibi cihazların yaygınlaştırılması, eğitim materyallerine erişimi kolaylaştıracaktır. Uzaktan eğitim fırsatları, özellikle ulaşım zorluğu çeken kırsal kesimdeki öğrencilerin kaliteli eğitim içeriklerine ulaşmasını sağlayabilir. Bu teknolojik dönüşümün başarısı, öğretmenlerin bu araçları etkin kullanabilme becerilerine bağlıdır; dolayısıyla teknoloji eğitimleri sürekli güncel tutulmalıdır.
Sonuç olarak, Şanlıurfa’nın eğitim sorunları karmaşık ve birbirini besleyen yapılardadır. Fiziksel yetersizlikler, öğretmen kadrosundaki istikrar eksikliği ve sosyoekonomik faktörlerin etkisi, ilin potansiyelini tam olarak açığa çıkarmasını engellemektedir. Bu sorunların üstesinden gelmek, sadece Milli Eğitim Bakanlığı’nın değil, yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çabasını gerektirir. Cazip öğretmen politikaları, altyapı yatırımlarının hızlandırılması ve aile katılımını destekleyen yerel programların devreye sokulmasıyla Şanlıurfa, eğitimdeki bu kronik zorlukları aşarak bölgesel kalkınmanın lokomotifi olma yolunda önemli adımlar atabilir. Eğitimde atılacak her olumlu adım, ilin geleceğine yapılan en değerli yatırımdır.
ABDULLAH YİĞİT-İSTANBUL